Ο κλάδος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στην Ευρώπη αναπτύσσεται, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τις ΜΜΕ και τους επιχειρηματίες. Ωστόσο, η γνώση χειρισμού ενός drone αποτελεί μόνο ένα μέρος της δημιουργίας μιας επιτυχημένης επιχείρησης στον τομέα αυτό. Προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τι χρειάζονται οι επιχειρήσεις του κλάδου για να αναπτυχθούν, οι εταίροι του έργου SME-RISE στην Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Κύπρο απευθύνθηκαν απευθείας σε ΜΜΕ, νεοφυείς επιχειρήσεις (startups), ελεύθερους επαγγελματίες και νέους επιχειρηματίες του κλάδου.
Υπό τον συντονισμό του IPN και με τη συμβολή των εταίρων Future Needs, CVTT-ISCTE, European Progress και Spotin, η έρευνα συγκέντρωσε απόψεις και στοιχεία από 34 επαγγελματίες, παράλληλα με μια ανάλυση του επιχειρηματικού τοπίου στον τομέα των drones σε κάθε χώρα.
Στόχος ήταν να κατανοηθούν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις, οι δεξιότητες που τους λείπουν, καθώς και το τι θα μπορούσε να τις βοηθήσει να κάνουν το επόμενο βήμα.
Περισσότερα για το έργο SME RISE μπορείτε να δείτε στην σελίδα του έργου https://www.sme-rise.eu/
Οι τεχνικές δεξιότητες δεν αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση
Ένα από τα πιο σαφή συμπεράσματα είναι ότι οι επαγγελματίες του κλάδου των drones αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για τις τεχνικές τους ικανότητες παρά για την επιχειρηματική πτυχή της εργασίας τους.
Στην Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Κύπρο, οι τεχνικές δεξιότητες συγκαταλέγονταν στα ισχυρότερα σημεία κατά την αυτοαξιολόγηση των συμμετεχόντων. Ωστόσο, όταν συνέκριναν τις δεξιότητες που διαθέτουν σήμερα με το επίπεδο που θα ήθελαν ιδανικά να φτάσουν, διαπιστώθηκαν σημαντικότερα κενά σε τομείς όπως η Διοίκηση Επιχειρήσεων και η Στρατηγική, καθώς και οι Πωλήσεις και το Μάρκετινγκ.
Αυτό ήταν ιδιαίτερα εμφανές στην Κύπρο, όπου οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τις τρέχουσες ικανότητές τους στις Πωλήσεις και το Μάρκετινγκ σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από αυτό που θα επιθυμούσαν να επιτύχουν. Παρόμοια κενά μεταξύ των υφιστάμενων και των επιθυμητών ικανοτήτων παρατηρούνται και στις τρεις χώρες σε άλλους τομείς που σχετίζονται με την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Για πολλούς επαγγελματίες του κλάδου, η πρόκληση δεν έγκειται απλώς στην εκμάθηση της τεχνολογίας, αλλά και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη μετατροπή της τεχνικής τεχνογνωσίας σε μια βιώσιμη επιχείρηση.
Ποιες δεξιότητες λείπουν από τις επιχειρήσεις;
Όταν ρωτήθηκαν ποιες δεξιότητες τους λείπουν για να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους, η γνώση του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τα drones αναδείχθηκε ως η πιο κοινή ανάγκη, καθώς επιλέχθηκε από περισσότερους από τους μισούς συμμετέχοντες και στις τρεις χώρες. Το μάρκετινγκ, η διαχείριση κόστους και η τιμολόγηση, η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα συγκαταλέγονταν επίσης στους τομείς που εντοπίστηκαν.
Εξετάζοντας ευρύτερα τα θέματα εκπαίδευσης που αποτελούν προτεραιότητα, η προηγμένη συμμόρφωση με τους κανονισμούς, τα τεχνικά δεδομένα, καθώς και η χρηματοδότηση και τα οικονομικά ζητήματα, αναδείχθηκαν ως οι σημαντικότερες ανάγκες. Οι προτεραιότητες διέφεραν επίσης ανάλογα με την αγορά: η Κύπρος παρουσίασε ζήτηση σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, η Ελλάδα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση και τα τεχνικά δεδομένα, ενώ η Πορτογαλία ανέδειξε τη σημασία του κανονιστικού πλαισίου, των πωλήσεων και της πρότασης αξίας.
Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν ότι η επιχειρηματική ανάπτυξη στον κλάδο των drones υπερβαίνει την απλή παροχή της ίδιας της υπηρεσίας. Οι επιχειρηματίες οφείλουν επίσης να γνωρίζουν πώς να τιμολογούν τις υπηρεσίες τους, να επικοινωνούν την αξία τους, να ανταποκρίνονται στις κανονιστικές απαιτήσεις και να εντοπίζουν ευκαιρίες χρηματοδότησης για την ανάπτυξή τους.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο παραμένει μια πρακτική πρόκληση
Η γνώση των κανόνων αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο για τη λειτουργία και την ανάπτυξη μιας επιχείρησης στον τομέα των drones. Η έρευνα δείχνει ότι οι σημαντικότερες ρυθμιστικές προκλήσεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
Στην Πορτογαλία, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες όσον αφορά το U-Space/Διαχείριση Εναέριας Κυκλοφορίας και το SORA. Στην Κύπρο, ως ιδιαίτερα απαιτητικά ζητήματα αναδείχθηκαν οι διασυνοριακές δραστηριότητες, οι εγκρίσεις πτήσεων και η ασφάλιση. Η Ελλάδα παρουσίασε μια πιο μετριοπαθή και ομοιόμορφα κατανεμημένη εικόνα όσον αφορά τις ρυθμιστικές δυσκολίες.
Για μια μικρή επιχείρηση, αυτά τα ζητήματα δεν είναι απλώς ρυθμιστικά θέματα. Μπορούν να επηρεάσουν το είδος των υπηρεσιών που προσφέρονται, τον τρόπο σχεδιασμού των δραστηριοτήτων και την ευκολία με την οποία μια εταιρεία μπορεί να επεκτείνει τη δράση της.
Η επιχειρηματική αξία είναι ήδη ορατή
Αν και η έρευνα εντοπίζει εμπόδια στην ανάπτυξη, αναδεικνύει επίσης τους λόγους για τους οποίους αξίζει να αξιοποιηθεί η συγκεκριμένη ευκαιρία. Οι επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν πρακτικά οφέλη από τη χρήση drones, όπως τη μείωση των ανθρωποωρών εργασίας, την ταχύτερη εκτέλεση εργασιών και τον περιορισμό των παρεμβάσεων στον χώρο του έργου. Στην Πορτογαλία και την Κύπρο, περισσότερο από το 60% των απαντήσεων έδειξε σημαντικά ή μέτρια οφέλη ως προς την αποδοτικότητα.
Τα παραδείγματα που παρέθεσαν οι συμμετέχοντες καθιστούν πολύ πιο εμφανή αυτόν τον αντίκτυπο.
- Στην Ελλάδα, ένας συμμετέχων ανέφερε τη χρήση drones για τη χαρτογράφηση και τον έλεγχο περίπου 70 κτιρίων μέσα σε μόλις 4–6 ώρες πτήσης, σε σύγκριση με τις 5–7 ημέρες που απαιτούνταν για χειροκίνητους ελέγχους στις στέγες.
- Στην Πορτογαλία, μια εταιρεία παροχής βιομηχανικών υπηρεσιών ανέφερε ότι τα drones συνέβαλαν στην εξάλειψη χιλιάδων ωρών περιττών εργασιών πεδίου για λογαριασμό μεγάλου πελάτη στον κλάδο της τσιμεντοβιομηχανίας, βελτιώνοντας παράλληλα την ασφάλεια των εργαζομένων.
- Τέλος, στην Κύπρο, ένας συμμετέχων περιέγραψε τη χρήση drones αντί για την εγκατάσταση γερανών για ορισμένες εργασίες, γεγονός που μείωσε τον χρόνο προετοιμασίας και τις απαιτήσεις σε ανθρώπινο δυναμικό.
Πρόκειται για μεμονωμένα παραδείγματα και όχι για μέσους όρους του κλάδου, ωστόσο αναδεικνύουν την πραγματική επιχειρηματική αξία που μπορούν να δημιουργήσουν οι υπηρεσίες με χρήση drones. Η επόμενη πρόκληση είναι να βοηθήσουμε περισσότερους επιχειρηματίες να μετατρέψουν αυτή την αξία σε βιώσιμες και αναπτυσσόμενες υπηρεσίες.
Η εκπαίδευση πρέπει να συμβαδίζει με την πραγματικότητα της λειτουργίας μιας επιχείρησης
Η έρευνα δεν εστίασε μόνο στο τι επιθυμούν να μάθουν οι επαγγελματίες, αλλά εξέτασε και τον τρόπο με τον οποίο προτιμούν να μαθαίνουν.
Η υβριδική ή μικτή μάθηση (blended learning) αναδείχθηκε ως η προτιμώμενη μέθοδος και στις τρεις χώρες — με ποσοστά περίπου 90% στην Πορτογαλία, 60% στην Ελλάδα και 63% στην Κύπρο. Οι συμμετέχοντες από την Κύπρο εκδήλωσαν επίσης έντονο ενδιαφέρον για micro-learning και τα πρακτικά εργαστήρια.
Υπάρχει ένας πρακτικός λόγος για αυτή την προτίμηση: η έλλειψη χρόνου και οι πιέσεις που απορρέουν από την καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης συγκαταλέγονται στα βασικά εμπόδια για τη συμμετοχή σε προγράμματα εκπαίδευσης, ιδίως στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Συνεπώς, για τους επιχειρηματίες και τις μικρές ομάδες που διαχειρίζονται ήδη τις καθημερινές λειτουργίες μιας επιχείρησης, η εκπαίδευση οφείλει να είναι ευέλικτη, πρακτική και να εντάσσεται εύκολα στο πρόγραμμα λειτουργίας της επιχείρησης.
Από χειριστές drone σε επιχειρηματίες του κλάδου των drone
Συνολικά, τα ευρήματα υποδεικνύουν μια σημαντική μεταβολή. Η στήριξη της ανάπτυξης του τομέα των υπηρεσιών με χρήση drone δεν αφορά μόνο την απόκτηση περαιτέρω τεχνικής εξειδίκευσης. Απαιτείται επίσης εστίαση στην επιχειρηματική ανάπτυξη, την εμπορική αξιοποίηση και τη γνώση του κανονιστικού πλαισίου.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, η έκθεση προτείνει στο SME-RISE να εστιάσει τη μελλοντική του εκπαιδευτική δραστηριότητα στην επιχειρηματική ετοιμότητα —συμπεριλαμβανομένης της πρακτικής συμμόρφωσης με τους κανονισμούς, της ανάπτυξης επιχειρηματικών μοντέλων, καθώς και των πωλήσεων και της αξίας της υπηρεσίας— βοηθώντας έτσι τις ΜΜΕ να κατανοήσουν καλύτερα πώς να δημιουργούν και να επικοινωνούν την αξία των υπηρεσιών τους.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι προτεραιότητες αυτές δεν καθορίστηκαν μεμονωμένα. Το SME-RISE αξιοποιεί τις εμπειρίες και τις ανάγκες που έχουν επισημάνει οι ίδιες οι επιχειρήσεις, προκειμένου να διαμορφώσει το εκπαιδευτικό υλικό που θα αναπτυχθεί στη συνέχεια.
Στόχος είναι να βοηθηθούν οι ικανοί χειριστές drone να εξελιχθούν σε ακόμη πιο ικανούς επιχειρηματίες του κλάδου, διαθέτοντας τα κατάλληλα εφόδια όχι μόνο για την παροχή καινοτόμων υπηρεσιών, αλλά και για τη δημιουργία βιώσιμων επιχειρήσεων γύρω από αυτές.
Αρθρογράφος:Goncalo Brasio, Project Manager IPN
